Όρια, οι αγαπημένοι μας φίλοι στη ζωή

Από τα πρώτα κιόλας χρόνια κάθε παιδί δοκιμάζει τα όριά του. Είναι φυσιολογικό και απαραίτητο κομμάτι της ανάπτυξης. Το ζητούμενο δεν είναι να το σταματήσουμε, αλλά να του δείξουμε από νωρίς πώς να το κάνει με σεβασμό. Κι αυτό ξεκινά από εμάς, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς που το καθοδηγούμε καθημερινά.

Πρώτα χτίζουμε ουσιαστική επικοινωνία. Μαθαίνουμε στο παιδί να λέει τη γνώμη και τις ανάγκες του με σεβασμό, αλλά φροντίζουμε να του μιλάμε κι εμείς με τον ίδιο τρόπο. Όταν κάνει κάτι που δεν επιτρέπεται ή διαφωνούμε μαζί του, χαμηλώνουμε στο ύψος του, το κοιτάμε στα μάτια και του μιλάμε ήρεμα. Μένουμε σταθεροί, χωρίς φωνές και χωρίς υποτίμηση. Σκοπός είναι να ακουστούμε και να το ακούσουμε.

Τα όρια μαθαίνονται καλύτερα όταν γίνονται μέρος της καθημερινότητας. Τα παιδιά παρατηρούν τους γονείς και τους δασκάλους τους και μαθαίνουν από το παράδειγμά τους. Μπορούμε να φτιάξουμε μαζί τους απλούς κανόνες, να εξηγήσουμε τι επιτρέπεται και τι όχι, και να τους θυμίζουμε με συνέπεια. Το δύσκολο, αλλά και το πιο σημαντικό, είναι να μην αλλάζουμε τους κανόνες κάθε φορά που το παιδί αντιδρά.

Το μεγαλύτερο εργαλείο μας είναι η υπομονή. Μερικές ήρεμες υπενθυμίσεις χρειάζονται ξανά και ξανά, μέχρι το παιδί να καταλάβει ότι μια συμπεριφορά έχει συνέπειες.

Με την οριοθέτηση τα παιδιά μαθαίνουν να συνυπάρχουν, να σέβονται τον δικό τους χώρο και τον χώρο των άλλων, και να εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα. Μαθαίνουν επίσης πειθαρχία, σεβασμό και ενσυναίσθηση: να μπορούν δηλαδή να μπαίνουν και στη θέση του άλλου. Έτσι μεγαλώνουν παιδιά πιο ανεξάρτητα, με σιγουριά, αυτοπεποίθηση και σεβασμό για τον εαυτό τους και τους γύρω τους.